Otizmli Çocuğun Eğitiminde Aile Katılımı Neden Gereklidir?

Boy pointing at colorful day activities cards on calendar during developing game with his parent sitting opposite at the table in the room

Aileler çocuklarının gelişiminde büyük rol oynarlar. Bütün çocuklar özellikle yaşamlarının ilk yıllarında ebeveynleri tarafından bakılıp büyütülürler. Bu nedenle aile çocuğun gelişimi yönünden oldukça önemlidir, özellikle otizmli çocuklar için bu daha da önem kazanır.

Otizmli çocuğun kendini en rahat hissettiği ortam evidir ve onu en iyi tanıyan kişiler ise ailesindeki bireylerdir. Otizmli çocuğun davranışları düzeltilecek, değiştirilecek ve geliştirilecek ise; bu iş davranışın ortaya çıktığı ev ortamında ve onu en iyi tanıyan kişilerin desteğiyle yapılmalıdır. Bu nedenle aile bireylerine bu davranışları düzeltmede, değiştirmede ve geliştirmede büyük görevler düşmektedir.

Genel olarak ailelerin, otizmli çocuklarının özelliklerini çok iyi tanıyamamalarından dolayı beklenti düzeyleri çok yüksek ya da yapabileceklerinin çok altında olabilmektedir. İletişim düzeyi iki-üç kelime ile sınırlı olan otizmli bir çocuktan okuyup yazmasını beklemek ne kadar gerçekçi olacaktır? O halde otizmli çocuklarınızdan beklentilerinize ulaşabilmeniz için yapmanız gerekenleri, öncelikle öğrenmeye hazırlık, iletişim ve öz bakım becerileri olacak şekilde kolaydan zora doğru sıralamanız ve çocuğunuzun sahip olduğu düzeye göre size olan bağımlılığını en aza indirgeyecek şekilde planlamanız gerekir. Çocuğunuzda var olan ya da kazanmış olduğu becerilerden yola çıkarak yeni beceriler kazanabilmesine fırsat ve destek vermeniz kendiniz ve çocuğunuzun geleceği için yapabileceğiniz en kalıcı yatırımı oluşturacaktır. Beklentilerinizin yalnızca bir kurum tarafından karşılanmasını istemeniz ve beklemeniz, siz aile bireylerinin belirttiğimiz çok önemli görevlerinizi göz ardı etmeniz demektir. Oysa otizmli çocuğunuzun merkez alındığı ve sizinle, eğitimcilerin iş birliği içerisinde herkesin üzerine düşen görevi yapmasına yönelik bir program oluşturulduğunda denge kurulacak ve sonuç olumlu gelişme yolunda olacaktır.

Anne ve baba olarak sizlerin çocuğunuzun durumunu kabullenme ve çocuğunuz için gerekli eğitim şekline karar vermenizden sonraki adım, çocuğunuzu eğitime hazırlamak olmalıdır. Çocuğunuzun eğitime hazır olması, hem eğitimcilere hem de çocuğunuzun eğitimden yeterince yararlanabilmesine olanak sağlayacaktır. Çocuğunuzun, eğitime başlamadan önce bulunduğu çevreyi ve etrafındaki kişileri tanıması gerekmektedir. Bazı çocuklar için evden uzaklaşma son derece kaygı verici olabilmektedir. Bu kaygının azaltılması için önceleri kısa sürelerle eğitim alacağı ortamda tutulması ve bu sürenin zaman içinde arttırılması gerekmektedir.

Otizmli çocuğunuzun kendini rahat hissettiği ev ortamı aynı zamanda eğitim ortamı olma özelliğini de taşımalıdır. Ev ortamındaki etkinlikler hem çocuğunuz hem de siz aile bireyleri için zevk verici olmalıdır. Çocuğunuzla birlikte yapmayı planladığınız etkinlikler, çocuğunuzun ihtiyaçlarına, nelerden hoşlandığına ve hangi etkinliklere katılabileceğine bağlı olarak varsa çocuğunuzun eğitimcisiyle, böyle bir kişinin olmadığında ise kitapta yer alan bilgilere dayanarak sizin tarafınızdan karar verilmelidir. Evde yapılabilecek her etkinlik çocuğunuzun çevresiyle ilgili daha fazla bilgi edinebilmesini sağlayacak nitelikte olmalıdır. Örneğin, lambaların düğmesine basarken, masayı hazırlarken ya da yatağını düzeltirken yapılan işi çocuğunuzun düzeyine uygun ve anlayabileceği şekilde açıklamak etkili olacaktır. Başlangıçta çocuğunuzun ona verilen sorumluluğu tam anlamıyla yerine getirmesini beklememelisiniz. Sabırla ve destekle çocuğunuzun başarılı olabilmesine yardımcı olabileceğinizi unutmamalısınız.

Otizmli çocuğunuzun daha iyi ve kolay öğrenmesi için pahalı oyuncak ve malzemelerin kullanılması gerekli değildir. Evinizdeki birçok malzeme de aynı zamanda iyi birer öğretim malzemesi olarak kullanılabilir. Örneğin;

Bardak: Ne işe yaradığının yanı sıra; şeffaf, ince, sert ve cam gibi bazı kavramların öğretiminde kullanabilirsiniz.

Minder: Dikdörtgen ya da kare, renk, yumuşak, sert gibi bazı kavramların öğretiminde kullanabilirsiniz.

Portakal: Meyve oluşu ve yenme özelliğinin yanı sıra; renk, büyük, küçük, pürüzlü-kaygan gibi bazı kavramların öğretiminde kullanabilirsiniz.

Evde birlikte yaptığınız etkinlikler sayesinde çocuğunuz zamanla tek başına hareket edebilir hale gelebilecek, istek ve gereksinimlerini kendisi karşılayabilecektir. Böylece çocuğunuzun size olan bağımlılığı azaldıkça, kendisine olan güveni artacak ve sizinle birlikte yaşayabilme becerisini kazandığını daha çok çevresini algılamaya ve hissetmeye başlayacaktır. Ancak övgülerinizi gerçek durumlar için kullanmanız çok önemlidir. Bu durum çocuğunuzun kendisinden beklenilenleri doğru olarak yaptığını anlayabilmesine de yardımcı olacaktır.

 

 

ÖZEL EĞİTİM VE REHBERLİK HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İNTERNET SAYFASINDAN ALINMIŞTIR.

(http://orgm.meb.gov.tr/www/yaygin-gelisimsel-bozuklugu-olan-bireyler-icin-yayinlar/icerik/431 )

(http://orgm.meb.gov.tr/kitaplar/otizimli_cocuk_aile_el_kitab%C4%B1.pdf )

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.